به منظور بررسی اثر پودر رزماری و ویتامین E بر عملکرد، فراسنجه های خونی، سیستم ایمنی، وکمیّت و کیفیت لاشه جوجه های گوشتی، آزمایشی در قالب طرح فاکتوریل انجام شد. برای این منظور 270 جوجه یک روزه نر، سویه راس 308 در نه تیمار قرار گرفتند: تیمار اول: بدون پودر رزماری و ویتامین E، تیمار دوم: بدون پودر رزماری به همراه صد میلی گرم در کیلوگرم ویتامین E، تیمار سوم: بدون پودر رزماری به همراه دویست میلی گرم در کیلوگرم ویتامین E، تیمار چهارم: نیم درصد پودر رزماری و بدون ویتامین E، تیمار پنجم: نیم درصد پودر رزماری به همراه صد میلی گرم در کیلوگرم ویتامین E، تیمار ششم: نیم درصد پودر رزماری به همراه دویست میلی گرم در کیلوگرم ویتامین E، تیمار هفتم: یک درصد پودر رزماری و بدون ویتامین E، تیمار هشتم: یک درصد پودر رزماری به همراه صد میلی گرم در کیلوگرم ویتامین E، تیمار نهم: یک درصد پودر رزماری به همراه دویست میلی گرم در کیلوگرم ویتامین E. نتایج نشان داد که پودر رزماری و ویتامین E بر عملکرد جوجه های گوشتی دوره آغازین اثری نداشتند (05/0
جدول 3-1 دمای سالن پرورش در سنین مختلف جوجه های گوشتی ................................................................................................ 34
جدول3-2 برنامه نوری جوجه های گوشتی در سنین مختلف پرورش ..................................................................................................34
جدول 3-3 برنامه واکسیناسیون جوجه های گوشتی .......................................................................................................................... .35
جدول 3-4 برنامه تزریق و نمونه گیری محلول SRBC در جوجه های گوشتی ......................................................................................36
جدول3-5 تیمارهای مورد مطالعه....................................................................................................................................................... 37
جدول3-6 ترکیب مواد خوراکی جیره های مورد استفاده در دوره آغازین (21-1 روزگی)..................................................................39
جدول3-7 ترکیب مواد خوراکی جیره های مورد استفاده در دوره پایانی (42-22 روزگی)...................................................................40
جدول 3-8 ترکیب مواد مغذی جیره های مورد استفاده در دوره آغازین (21-1 روزگی).....................................................................41
جدول 3-9 ترکیب مواد مغذی جیره های مورد استفاده در دوره پایانی (42-22 روزگی).....................................................................42
جدول 4-1 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد در هفته اول ...............................57
جدول 4-2 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد در هفته دوم ...............................60
جدول 4-3 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد در هفته سوم ..............................64
جدول 4-4 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد در هفته چهارم.. .........................68
جدول 4-5 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد در هفته پنجم .............................72
جدول 4-6 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد در هفته ششم............................. 75
جدول 4-7 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد دوره آغازین ............................79
جدول 4-8 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد دوره پایانی ...............................83
جدول 4-9 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد پایان دوره ................................87
جدول 4-10 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) عملکرد اقتصادی ................................89
جدول 4-11 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات لاشه ...................................105
جدول 4-12 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات لاشه.................................. 106
جدول 4-13 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات لاشه ..................................107
جدول 4-14 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات لاشه ..................................108
جدول 4-15 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات لاشه ................................. 109
جدول 4-16 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات لاشه ..................................110
جدول 4-17 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات دوازدهه ............................113
جدول 4-18 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات ژژنوم لاشه ........................ 116
جدول 4-19 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات ایلئوم لاشه ........................119
جدول 4-20 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات کولون لاشه ......................122
جدول 4-21 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات راست روده چپ لاشه.........125
جدول 4-22 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) مشخصات راست روده راست لاشه......128
جدول 4-23 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) پارامترهای خونی............................... 134
جدول 4-24 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) سیستم ایمنی هومورال ........................141
جدول 4-25 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) سیستم ایمنی سلولی ...........................142
جدول 4-26 مقایسه اثر سطح پودر رزماری و ویتامین E در جیرهبر میانگین (plusmn; خطای معیار) تیوباربیتوریک اسید گوشت ...... ......145
فصل اول
مقدمه
1-1 اهمیّت دامپروری در ایران و جهان
کشاورزی وسیله معاش غالب مردم را در مقایسه با صنایع دیگر فراهم می کند. دام های اهلی بیش از نیمی از کل مقادیر خروجی بخش کشاورزی را تشکیل می دهد ( کمال زاده[1] و همکاران، 2008) و در بسیاری از کشورهای توسعه یافته از اهمیّت برخوردار است. حیوانات اهلی و فرآورده های آن در کشورهای توسعه یافته به سرعت گسترش و رشد یافته است (آپون[2]، 2004). در ایران دام های اهلی منبع مهم ملّی بوده و بیش از نیمی از جمعیت روستایی به دام های اهلی برای زندگی خود وابسته هستند؛ و دام ها نقش مهمی در تامین زندگی روستاییان فقیر و ایجاد اشتغال دارند (کمال زاده و همکاران، 2008).
1-2 اهمیّت طیور در زندگی بشر
طیور یا پرندگان اهلی به خاطر گوشت و تخم شان اهمّیت داشته و منبع مهمی از پروتئین حیوانی هستند. گوشت طیور از لحاظ پروتئین غنی بوده ومنبع م